نوشته: Rod Simpson

چقدر آرزوی برگشت روزهای تابستان را می کشیم، تا در حالی که اشعه های حیات بخش خورشید سطحی آرام را به زندگی نوید میدهند، کپورهای در حال شنا را تماشا کنیم و پشه ها را در حال فروبردن خرطوم به بدنمان با دست بزنیم. روزهای پرفشار میتوانند آنقدر گرم باشند که در حسرت یک مه از طرف اسکاتلند باشیم تا پوست ترک خورده مان و در حقیقت شرایط گیج کننده تابستان را خنک کند؛ اما این ضرورتا به معنی ماهی بزرگ نخواهد بود. بیایید به دنیای واقعی برگردیم، اکنون در سردترین فصل هستیم، و آسایش تابستان ماهها با ما فاصله دارد. در این مقاله یافته هایم را درباره شرایط مطلوب خودم برای صید کپور شرح خواهم داد.

علم هواشناسی ورزش ما را تا حد چنان عظیمی تحت تاثیر قرار میدهد که پروسه تصمیم گیری اغلب بر اساس وضع هوای فعلی انجام میگیرد. مثلا: مسیر باد به یافتن محل ماهیها پس از تغییر مکان کپورها کمک میکند. اگر کپورها در سطح آب شنا میکنند پس موقع صید آنهاست. طعمه پاشی در بعضی شرایط افزوده میشود و در شرایط دیگر کاسته میگردد؛شرایط آب و هوایی ما طرز زندگی کپورها را تغییر میدهد. چقدر به شرایط آب و هوایی توجه میکنیم؟

اشتغال تمام وقت همراه با امور خانواده به این معنی است که شما قبل از مرخصی گرفتن و بریدن از خانواده برای ماهیگیری، باید به این مسایل توجه جدی نشان دهید. بنابراین احتمال کمی دارد که فراغت از این امور با بهترین شرایط ماهیگیری تطابق زمانی داشته باشد. من طوری برنامه ریزی کرده ام که به محض مشاهده شرایط ایده آل فقط یک نیمه از شب را به ماهیگیری میروم و صبح زود برای رفتن به سر کار آماده ام. وقتی حس کنم شرایط برای یک صید مساعد است و شانس برداشته شدن طعمه وجود دارد یک ساعت برای رسیدن به محل ماهیگیری رانندگی میکنم.

یک سوال یک میلیون دلاری: شریاط عالی کدامند؟ پس از بررسی آب و هوا در طی سالها و تصمیم گیریهای بسیار بر اساس شرایط هوا و پیش بینی های آن، به شما اطمینان میدهم که اغلب گمانه هایم بر واقعیت منطبق بوده اند. بعضی وقتها با همان نفس نفس به دریاچه رسیده ام و کپورها ن مانند من فکر نکرده اند ولی ماهیگیران دیگر را دیده ام که صید میکنند.

هدف من این نیست که زمان دقیق صید ماهی را به شما دیکته کنم چراکه اگر قادر به پیشگویی بهترین اوقات ماهیگیری بودم قطعا تجارتی برای فروش این اطلاعات زمانی دست و پا میکردم. چندین فاکتر وجود دارد که هر فرد کپورگیر به آن علاقمند است. مسیر و سرعت باد، دما و گردبادها؛ که همه بر رفتار کپورها تاثیر بسزایی دارند و البته بعضی بیش از دیگران این تاثیر را اعمال میکنند. تفسیر من از شرایط مناسب در زیر لیست شده اند اما به ذهن بسپارید که کپورها همیشه مانند کتابها فکر نمیکنند.

توده های هوایی پر فشار

به صورت گستردهای پذیرفته شده است که هوای ساکن پرفشار در تابستان گرمترین و در زمستان سردترین هوا را تولید میکنند و بیشتر ماهیگیران با تجربه با من موافق خواهند بود که این شرایط به هیچ وجه برای ماهیگیری مساعد نیستند؛ مخصوصا زمانی که باد اندک باشد. در طی هوای گرم و آرام کپورها به شنا در لایه های نسبتا بالایی آب تمایل دارند تا در قسمتی ازآب که به نام ترموکلاین شناخته میشود حمام آفتاب بگیرند.

ترموکلاین نقش مهمی در رفتار ساکنان دریاچه بازی میکند. ترموکلاین لایه ای از آب است که مانع ترکیب آب گرم بالایی با آبهای مناطق عمیق تر میشود. این مانع از مبادله مواد غذایی بین این دو قسمت جلوگیری بعمل آورده و در نتیجه دو محیط کاملا جداگانه برای موجودات دریاچه تامین میکند. شخصا وقتی در یک دریاچه عمیق در آلمان غواصی و اسکوبا انجام میدادم لایه ترموکلاین را به خوبی تجربه نمودم. تغییر بین ناحیه گرم و سرد آهسته و پلکانی نبود. در 2 متر بالایی گرم بود و درست در زیر این ناحیه یک خط که در طرفین آن دو دمای کاملا متفاوت حاکم بودند؛ چنان بارز که میتوانستم این دو ناحیه را دقیقا با یک خط کش از هم جدا نمایم.

در طی شب لایه ترموکلاین کمی پایین تر میرود و ماهیها نیز همچنین. در این مورد نیز شاهدی دست اول دارم. وقتی در همان دریاچه در آلمان با یک تیم آتش نشانی صحبت میکردم که غواصی نیز میکردند گفتند که ترجیح میدهند بعد از غروب غواصی کنند چراکه لایه گرم بالایی به عمق پایین تری منتقل میشود. جالب نیست؟

صبح روز بعد، به محض اینکه خورشید شروع به گرم نمودن آب میکند کپورها دوباره به لایه های رویی بر میگردند. شاید به همین دلیل است که ریسه zig-rig برای روز بسیار کارآمدتر از شب است. منظور من این نیست که ریسه zig-rig در شب ماهی نمیگیرد بلکه تجربه نشان داده که با گرمتر شدن آب این ریسه نتیجه بهتری میدهد.

زمانی که یک نسیم توده هوای پرفشار را مشایعت نماید کپورها به تغذیه تمایل بیشتری نشان خواهند داد؛ در این شرایط در آبهای بزرگتر کپورها برای جابجایی از مسیر باد تبعیت میکنند یعنی بیشتر ماهیها در نیمه بادخیز دریاچه خواهند بود. استثناهایی هم وجود دارند مانند فشار ماهیگیران یا جلوه های مخصوص کف دریاچه که ممکن است از حرکت کپورها جلوگیری کند.

شرایط پرفشار در زمستان سردترین شبها را به همراه دارد و این شبها اغلب ارام هستند، و اگر این سیستم پر فشار چند روز ادامه یابد دمای آب پایین می آید و آب شروع به انجماد اولیه به صورت گلوله های یخی میکند. به همین علت با در نظر گرفتن شرایط صید در روزهای کوتاه زمستان در انگلستان ترجیح میدهم در جاهای پست ماهیگیری کنم. جاهای پست در زمستان گرمترند، بادخیزند اما مرطوبتر که نتایج قبلی من نشان میدهند در زمستان کپور بیشتری در چنین جاهایی وجود دارد.

در زمستان تفاوت دمای روز و شب به ندرت از 8 درجه تجاوز میکند حال آنکه در تابستان این اختلاف به 20 درجه هم میرسد. بنابراین در زمستان لایه ترموکلاین آن بالا و پایین شدن شایع در تابستان را از خود نشان نمیدهد. و در نتیجه تغییر عمق توسط کپورها زیاد نخواهد بود و در عمقی که راحتند راحتند!

توده هوای کم فشار

توده هوای کم فشار یا آنتی کلون [واچرخه یا گردباد هوایی] اگر در زمان مناسبی از سال باشد بهترین نتایج کپورگیری را به همراه دارد. فکر نمیکنم کسی بخواهد با این نظریه مخالفت کند چراکه نتایج عنوان شده از سوی اعضای کمیته کپورگیران این ادعا را اثبات نموده است. گاه گاهی این نتایج را در چت روم سایت کمیته مرور میکنم. این نتایج نشانگر خوبی برای شرایط عمومی تغذیه ماهی هستند. من دریافته ام زمانی که کشورمان در معرض توده های هوای کم فشار و نسیم خیز باشد مقدار صید کپور بالا میرود. این داده ها به همراهی یافته های شخصی خودم مرا به این نتیجه رهنمون میشود که هوای کم فشار یعنی کپور. آنقدر در این مورد متقاعد شده ام که هر گاه هواشناسی توده هوای کم فشار پیش بینی میکند من به سوی فریزر میروم تا جوشانده هایم را بردارم.

در طول زمستان، جبهه های کم فشار میتوانند باعث باران سرد یا برف شوند و تغییر تیزی در دمای هوا و آب داشته باشند که به نوبه خود تاثیراتی بر رفتار ماهیها دارند. یک باد گرم زمستانی که از جنوب غربی میوزد شاید اثر برعکسی بر ماهیها داشته باشد چراکه لایه های بالایی آب را گرم میکند. اتفاق آرای عمومی بر این است که در ماههای سرد هوای پایدار هر چه طولانی تر باشد نتیجه بهتری برای کپورگیران در بر خواهد داشت.

 پیش بینی شرایط ماهیگیری

 صید تحت شرایط خوب فقط میتواند با خواست شما انجام گیرد. با تماشای برنامه های پیش بینی هوا و تخمین بهترین زمانها برای کپورگیری، من نسبت به برنامه های از قبل تعیین شده و شانسی مانند آخر هفته های اجباری، موفقیت بیشتری به دست آورده ام. یک پروسه کاملا ساده وجود دارد که میتوان پیش بینی هوا را فهمید و بر اساس آن بهترین زمان ماهیگیری را پیشگویی کرد. البته که همیشه حدسم درست نبوده ولی عموما درست بوده اند.

پیش بینی هوای 24 ساعته بهترین راهنما است و بر خلاف باور عمومی در بیشتر موارد صحیح از آب در می آید. یک پیش بینی دقیق مسیر باد، سرعت آن، دما و فشار را خواهد گفت. وقتی یک آمار معقول بشنوم آماده حرکت میشوم. حتی بهترین موقع هنگام یک باد گرم است زمانی که ایزوبارها در پیش بینی به هم نزدیکترند. بعد از یک دوره هوای گرم چنین شرایطی کپورها را به حرکت وا میدارد.

 پیش بینی

هدفم بیان جزئیات نحوه خواندن پیش بینی نیست بلکه به منظور درک آنچه که دنبالش میگردیم، مروری کوتاه بر این مقوله خواهم داشت. ایزوبارها خطوط موازی فشار هستند، این خطوط بر روی نقشه های هواشناسی به صورت خطوط دایروی دیده میشوند. هر چه فاصله خطوط از هم زیاد باشد باد قویتر خواهد بود. سیستمهای فشار به وسیله پیکانهایی که مسیر را نشان میدهند به صورت بالا یا پایین نشان داده میشوند. [به خاطر داشته باشیم که فلشهای مسیر حرکت باد محل خیزش باد را نشان میدهند نه مسیر حرکت را.] تغییر در فشار هوا اغلب به تغییر آب و هوا منجر میشود. فشار هوایی که در حال افزایش باشد نوید هوای دلپذیری را میدهد و برعکس؛ کاهش فشار هوا یعنی هوای طوفانی. دلیل این موضوع آن است که افت فشار هوا اغلب بیانگر این است که یک گردباد، یا سیستم کم فشار دارد به ناحیه وارد میشود که ابر و بارش به همراه خواهد داشت. من همیشه یک بارومتر[فشارسنج] در گاراژ آویزان میکنم. در این مورد فکر کنید.

بعد از این که نحوه پیش بینی را درک کنیم اعمال این اطلاعات و شرایط به دریاچه محل صیدتان مورد ساده ای خواهد بود به عنوان مثال به طور مثال یک تصویر برداری ذهنی از مسیر باد در دیاچه خواهید داشت که شاید این تصویر را بعدا از حافظه بازخوانی کنید و به خاطر بیاورید که کپورها در گذشته در چنین آب و هوایی چگونه تغذیه میکردند و همه انها در شرایط سخت ماهیگیری به ما کمک خواهد کرد. ماهیگیرانی که سالها در دریاچه بخصوصی صید کرده اند به طور نا خودآگاه مکانهای احتمالی کپورها در هر وضعیت هوایی را به خوبی میدانند.

پیش بینی دراز مدت هوا برای جلسات طولانی به کار می آید. روز را به خاطر می آورم که به دریاچه ای در فرانسه رفتم و به محض رسیدن گروه کپورگیران آلمانی را دیدم که در حال جمع آوری وسایل برای ترک محل بودند. بعد از یک هفته صید خوب وقت رفتنشان رسیده بود. در یک هفته گذشته باد از سوی مخالف به طرف ساحل محل استقرار آنها وزیده بود و ماهیهای زیادی را به آن سو آورده بود.اما من هرگز قصد صید در محل آنها را نداشتم چراکه پیش بینی همان روز وضعیتی را گزارش داده بود که اوضاع جوی را از فردا 360 درجه تغییر میداد. بنابراین من تصمیم گرفتم وسایلم را در ساحل مخالف آلمانیها بر پا کنم. شب اول بدون حتی یک ضربه به قلاب سپری کردم. اما صبح روز بعد باد قطع شد و ماهیها از جایی که یک هفته اتراق کرده بودند به سوی من حرکت کردند. نتیجه این انتخاب 6 عدد ماهی بالای 19  کیلو بود. توصیه میکنم قبل از اقدام به صید بلند مدت [چند روزه؛ که ما ایرانیها به ندرت چنین صیدهایی داریم] حتما از صفحات گزارشهای بلند مدت سایتهای هواشناسی پرینت بگیرید و مطالعه کرده و به همراه خود داشته باشید.

شرایط خوب کپورگیری در ماههای سردتر

1-      شرایط صاف، آرام و سرد در حال یخ بستن: اظهار نظر بسیار سخت است. نتایج نا امید کننده هستند. اما نمونه هایی بوده اند که فعالیت کپورها را نشان داده اند.

2-      مه در حال یخ بستن: بدترین شرایط چرا که در طی 24 سال صید کپور در چنین شرایطی فقط 2 ماهی گرفته ام.

3-      ابری با بادهای سرد: نظر دادن سخت است اما عموما خوب نیست مخصوصا زمانی که باد از شرق بوزد.

4-      ابری با بادهای گرم: اگر در سال 2009 میپرسیدند میگفتم بهترین شرایط صید در زمستان. امروز بعد از فصل زمستان پارسال دوست ندارم مسئولیتی به عهده بگیرم.

5-      ابری با ابرهای برفی: شرایط زمستانی معقولی است. بخصوص وقتی قبل از بارش دمای هوا افزایش می یابد.

6-      باد گرم جنوب غربی و ابرهای پراکنده: خوب برای آزمودن شانس صید زمستانی. روزی که این پیش بینی را بشنوید شاید مرا هم کنار دریاچه ببینید.

شرایط خوب کپورگیری در ماههای گرمتر

1-      گرم، آرام و بادهای اندک: برای طعمه کف خواب خوب نیست. به نظر میرسد تغذیه صبح و عصر اتفاق بیفتد.

2-      روزهای آفتابی و گرم با نسیمی خوب: اب از لحاظ اکسیژن بازیابی میشود و شاید نتیجه خوبی در بر داشته باشد بخصوص اگر روزهای گذشته آرام بوده باشند.

3-      بادهای گرم، ابر پراکنده: خوب یا بهتر است بگویم خیلی خوب. بخصوص در نیمه بادگیر دریاچه.

4-      ابرهای پراکنده بارانی، گاه گاهی رعد وبرق همراه باد خوب: عالی! بعضی از بهترین تروفه های عمرم را در چنین هوایی گرفته ام.

5-      باران مستمر: خوب نیست.

6-      ابرهایی که در ارتفاع پایین همه اسمان را بپوشانند و گاهی نم نم باران داشته باشیم: خوب تا خیلی خوب. این شرایط نیز بهترین تروفه هایم را همراه داشته اند.

آنچه در بالا خواندید فقط برای راهنمایی بودند و به هیچ وجه قوانین بی بدیل علمی نیستند. بعضی وقتها که  شما اصلا انتظار صید ندارید صدای بازر سکوت را در هم می شکند.